IĞDIR TARİHİ (1945-65) SEKİZİNCİ BÖLÜM: MECİT HUN (2) Mecit Hun Yıl 1952.. Mecit Hun 27 yaşında genç ve idealist bir gazetecidir. DİL isimli bir gazete çıkarmaktadır. Iğdır tarihinde bir zamanlar önemli bir yer tutan IĞDIR DEVLET ÜRETME ÇİFTLİĞİ’nin (Bugünkü ismi Kazım Karabekir Tarım İşletmesi) kuruluş müjdesini şu haberle okuyucularına duyurur: Devlet Üretme Çiftliği (Bugünkü hali) DİL GAZETESİ 12 Temmuz 1952 YAZAN: …

ERMENİSTAN BAŞBAKANI SAYIN NİKOL PAŞİNYAN’A AÇIK MEKTUP: Sayın Paşinyan, Ben Aras Nehrinin hemen ötesinde, Erivan’dan 50 km uzaklıktaki Iğdır şehri doğumlu, Kürt kökenli bir Türk vatandaşıyım.  Yani bir anlamda kapı komşunuzum. Coğrafya kaderdir diye bir atasözü vardır. İstesek de istemesek de yüzyıllarca yan yana olacağız. Yakın veya uzak geçmişte yaşanan karşılıklı acıları buraya taşımaya niyetim yoktur. Acıları karşılıklı kalbimize gömmemiz …

PROF. DR. HALUK SELVİ MECLİS ARŞİVLERİNİ TAHRİFATA DEVAM EDİYOR… Değerli Okuyucular! Bildiğiniz gibi Sakarya Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Haluk Selvi’nin TBMM yayınlarında çıkan “Milli Mücadelede TBMM’ye Anadolu’dan Çekilen Telgraflar” isimli kitabının Iğdır ile ilgili bölümünde yaptığı tahrifatı konusunda bir köşe yazısı yazıp kamuoyunun dikkatine sundum. Kamuoyundan özür dilemek yerine panikleyen Profesör gizli (!) bir …

BELGE, TAHRİFAT VE BİLGİ (Değerli Okuyucular! Aşağıdaki makalem yayınlandıktan iki gün sonra (23 Eylül) söz konusu polemik metne, TBMM yayınlarında çıkan, “MİLLİ MÜCADELEDE TBMM’YE ANADOLU’DAN ÇEKİLEN TELGRAFLAR” kitabında yer veren Prof. Dr. Haluk Selvi’ye telefonla ve daha sonra e-maille ulaştım.  Ben bütün samimiyetimle bu yazının başkaları tarafından arşive konduğunu ve Sayın Selvi’nin de bu yazıyı arşivden olduğu gibi aldığını varsayıyordum. Bana …

Değeri okuyucular! Yukarıdaki iki kelimeyi yan yana görmenin bile insan yüreğinde ve zihninde ürpertiye neden olduğunu biliyorum. Ölüm döşeğinde bir hasta hayal ediniz. Hastanın yaşı, hastalığı, cinsiyeti, dini inancı ne olursa olsun, yaşamak umudu asla sönmez. Hasta,ne kadar karamsar ve ruhu ne kadar karanlıklar içinde olsa da, çok küçük bir umut ışığı ona hep göz kırpar. O ışığa tutunur. Acımasız …

MAFYA,İNSAN VE DEVLET GİRİŞ Değerli okuyucular! İstanbul’a kısa bir yolculuk yapmam gerekiyordu. First Class Varan otobüsünün geniş ve rahat koltuklarına oturmuştum ki şoför, düğmeye basıp ses kaydını aktive etti. Fevkalade güzel bir Türkçeyle konuşan bir bayan sesi kulaklarımı doldurdu: “Değerli müşterilerimiz! Bu andan itibaren Varan Turizm şirketinin GÜVENCESİNDESİNİZ.” Konuşma bu yönde devam etti. Ancak bu cümle zihnimi başka yerlere götürdü. Mafya kültürünün …

BUFALO ASKERLERİ VE TÜRKİYE CUMHURİYETİ Değerli okuyucular! Bugün önce dünya tarihinin iki farklı sayfasından dönüm noktası sayılacak önemli bilgileri dikkatinize sunacağım. Yazımın sonuna doğru bu bilgileri birlikte ele alıp Türkiye Cumhuriyeti tarihine uygulayacağım. Umarım yazı ilginizi çekecektir. KIZILDERİLİLER Bufalo Yazımı anlaşılır kılmak için adım adım gitmek istiyorum. Sizlere önce bufalo olarak bilinen Amerikan bizonunu tanıtmak isterim. Kuzey Amerika’nın en büyük …

Özel röportaj: Serpil Güneş BasNews – Türkiye Cumhuriyeti’nin ilanı ardından Kuzey Kürdistan coğrafyasında Kürtler, farklı tarihlerde art arda birçok bölgede başkaldırdı. Hepsi yenilgi ve katliamla son bulan bu başkaldırılardan bir tanesi de Ağrı Dağı İsyanı’ydı. Şeyh Said İsyanı’nın yenilgisi ardından genç Türkiye Cumhuriyeti’nin olası başka Kürt başkaldırılarının önüne geçmek için başlattığı, Kürt Ağa ve Beyleri’ni Sürgün Yasası ardından patlak veren Ağrı …

IĞDIR TARİHİ 1945-1965  YEDİNCİ BÖLÜM  MECİT HUN (1) Mecit Hun Değerli Okuyucular! Bir yazar tarafsız olmalıdır. Yoksa da yazdıklarının ne tarih önünde ne de kamuoyu vicdanında hiç bir değeri olmaz. Mecit Hun, benim babamdır. Gönül isterdi ki O’nun hakkında bir makale yazmak bana kalmamalıydı. Çok daha önce usta kalemler O’nun hakkını teslim etmeli, O’nun bu dünyadaki mücadelesini onurlandırmalıydılar. Bunun olmadığını …

IĞDIR 1945-65 ALTINCI BÖLÜM: NURETTİN KİRMAN 27/07/2020 NOT: Değerli okuyucular! 63 yıl önce şehit edilen Merhum Nurettin Kirman’la ilgili bölümde gerek o dönemin gazetelerinde gerek diğer anlatımlarda gerçek isimler kullanılmıştır. Yazının amacı şahısları, aileleri zımnen veya alenen yargılamak veya suçlamak değil, bir dönemin gerçekliğini gözler önüne sermektir. Buna rağmen hala bir rahatsızlık hissediliyorsa sorumlusu elbette benim. Iğdır gerçekleriyle yüzleşmek zorundadır. …

IĞDIR TARİHİ: 1945-65 BEŞİNCİ BÖLÜM NOT: Iğdır’da Kürt-Azeri ayrışması nasıl ve ne zaman başladı diye merak edenlerin mutlaka okuması gereken bir yazı olduğunu başından ifade etmek isterim. Değerli Okuyucular! 1950-60 arası yılların Iğdır tarihinin en zor ve aynı zamanda en önemli dönemi olduğunu daha önce belirtmiştim. Eğer bugünkü Iğdır’ın siyasal, sosyal ve ekonomik tercih ve eğilimleri üzerine bir makale yazılmak …

“HURÇ CEMİLE” VE TOPLUM “Hurç” Kürtçe bir kelimedir. “Ayı” anlamına gelir. Söylememe gerek yok, Cemile de bir bayan ismidir. Bu durumda başlığın Türkçe karşılığı “Ayı Cemile”dir. Bu isim ilk anda sizler için çok fazla bir şey ifade etmeyebilir. Bu bir küfür mü, yoksa ayı gibi kıllı bir bayanı tarif etmek için halk arasında kullanılan bir deyim mi? Kendi kendinize birçok …

Değerli Okuyucularım! Yazılarımı takip eden okuyucularımın bir kısmının Iğdırlı olmadığını biliyorum. Hatta Iğdırlı olup da Veli ve Ali Orkun kardeşlerin ismini duyanların sayısı bile çok azdır. Iğdırlı olmayan okuyucularıma Veli Orkun’un önemini anlatmak için şu eklemeyi yapmak isterim. Veli Orkun, uzun yıllar (1948-56) Iğdır Ortaokulunda Müdür olarak görev yaptı. Sonraki yıllar tayini İstanbul’a çıktı. 1960’lı yılların sonuna doğru bir zamandır. …

Değerli okuyucular! Daha önce birkaç kez üstüne basa basa tekrar ettiğim bir konuyu tekrar dile getirmek zorundayım. 1950-60 arası dönem Iğdır’da tek bir çizgi üzerinde devam etmemiştir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM’deki yazımda yine bu döneme damgasını vuran diğer bir faktörü yani Pamuk Tarım Satış Kooperatifi-BİRLİK konusunu derinlemesine ele almış çıkar çatışmalarını sizlerle paylaşmıştım. Kısacası 1950-60 arası dönemde bir yandan siyasi partilerde alt-üst …

İNSAN İNSANIN KURDUDUR Thomas Hobbes (tomıs habz) ünlü bir İngiliz filozofunun adıdır. 1651 yılında Leviathan(Dev) isimli bir kitap yazar. Bu kitabında ünlü bir söze yer verir: “İnsan insanın kurdudur”. LEVIATHAN’IN KİTABI Bu ifade şu anlama geliyor: “İnsanın düşmanı yine insandır yani kendisidir, bunun nedeni de içinde taşıdığı sonu gelmez ‘güç ve iktidar’ hırsıdır.” Ne yazık ki insanoğlu, tarihin hızlı ve …

IĞDIR TARİHİ: 1945-65 (ÜÇÜNCÜ BÖLÜM) Değerli okuyucular! Daha önceki makalemde ifade ettiğim gibi 1950-60 yılları arasında yani Menderes’in Demokrat Partisinin iktidarda olduğu yıllarda Kars ve Iğdır bölgesi tıpkı kaynayan bir kazan gibidir. O yıllar Iğdır, Kars’ın bir ilçesi olduğundan Kars’ta yaşanan siyasi olaylar Iğdır’ı ve Iğdır’da yaşanan siyasi olaylar da Kars’ı etkilemekteydi. Önceki iki makalemde daha çok siyasi partilere yer …

Değerli okuyucularım!  IĞDIR TARİHİ: 1945-65 (BİRİNCİ BÖLÜM) başlıklı yazımı 10 Mayıs 2020 tarihinde yayımladım. Bu yazıyı okuma fırsatı bulamayan okuyucularıma yandaki linke gitmelerini rica ediyorum: (https://igdirabakis.com/igdir-tarihi-1945-651.html/) Bugün 1950-55 yılları arasını ele alacağım. Ancak bu dönemin tamamını ele alırsam 60 sayfaya yakın bir yazı olacaktır. Bu durum beni ve okuyucumu rahatsız edeceği için bugünden itibaren şöyle bir yol izleyeceğim: Geçen hafta …

NACİYE HUN Geçenlerde Iğdır gazetelerinin birisinde okudum. Eski Iğdır Cezaevi kapatılmış, 100 mahkûm Havalimanı yolu üzerindeki yeni cezaevine nakledilmişti. Elbette hepsine geçmiş olsun diyor en kısa sürede sevdiklerine kavuşmalarını temenni ediyorum. Bu haberi okuyunca gözlerim hafiften sulandı. Yok, hayır, ben o cezaevine hiç tıkılmadım. Öyle bir anıdan dolayı boğazım düğümlenmemişti. Nedeni başkaydı. 1970’li yılların sonuna doğru devletin bünyesinde oluşturulan, sivil …

DEĞERLİ OKUYUCULARIM:Bu yazı iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm olan Mandela ve Öcalan yazısını iki hafta önce yazdım, gazete köşemde yayımlamak istedim. Gazete sahibi yazıyı yayınlayamayacağını söyleyince yazı elimde kaldı. Bugün birinci bölümde, iki hafta önce yazdığım yazıyı dikkatinize sunacağım. İkinci bölümde, Iğdır’daki bugünkü siyasi durumu değerlendireceğim. Yazı çok uzundur. Sonuna kadar okumanız elbette tek dileğimdir. BİRİNCİ BÖLÜM: MANDELA VE ÖCALAN …

KEMALİST SOL, KEMALİST SAĞ Değerli okuyucularım! Bu yazıyı kaleme alma planım bir zamandır zihnimin bir köşesinde duruyordu ama son bir haftada yaşadığım olaylar bu süreci hızlandırdı.  Son bir yıldır hatta özellikle 15 Temmuz 2016 darbe girişiminden sonra her yıl artan bir oranda sağ ve sol cenahtaki parti veya şahısların Mustafa Kemal Atatürk’ün isminin arkasına sığındıklarını, O’nun ismini kullanarak kendi “sol …

BİR KİTAP TANITIMI VE ELEŞTİRİSİ Değerli Okuyucularım Zamanımın elverdiği ölçüde zaman zaman Iğdır bölgesiyle ilgili yayımlanmış kitapları bu köşede hem sizlere tanıtacağım hem de kendi  görüşlerimi ifade edeceğim. Amacım okuma zevkini aşılamak ve farkında olmadığımız zenginliğimizle tanışmaktır. Bugün seçtiğim kitap Azerbaycanlı ünlü bir yazara ait. Kitap şu an piyasada satılmaktadır.  Kitabın içinde şu bilgiler yer alıyor. Kitabın Adı: Karlı Aşırım …

SENFONİ ÖĞRETMENİM Değerli okuyucularım! Günlük yaşantımızda sık sık kullandığımız güzel bir kelime vardır: “Hümanizm veya Hümanist”. Bu kelimenin anlamı şudur: İnsansever, ayrımcılık yapmayan, insanlara eşit davranan, yüreğinde evrensel senfoninin melodisini taşıyan, karıncaya bile zarar vermeyen, kalbi herkese açık bir insan anlamına gelir. Ben çok şanslıyım. Böyle bir insanı ilkokulda, hayatımın en önemli yıllarında,  dört yıl boyunca öğretmenim olarak tanıdım. Bu …

BİR KİTAP TANITIMI VE ELEŞTİRİSİ: ALİ VE NİNO Değerli okuyucular! “Ali und Nino” isimli kitabı yıllar önce Almanya’da Freiburg Üniversitesinde doktoramı yaparken kaldırım kitapçılarından satın alarak okumuştum (1997). Konu Kafkasya ile ilgili olduğu için kitap daha da ilgimi çekmişti. Bu muhteşem eserin Almanya’da yaşayan değerli hemşerim Orhan Aras tarafından Türkçeye çevrildiğini duyunca çok sevindim. Kitabı Almanca okuduğumda da büyülenmiş niçin …

GİRİŞ Değerli okuyucular! Bu yazı dizisi dört bölüm halinde devam edecektir. Bugün 1945-50 arası dönemi ele alacağım. Daha sonra sırasıyla 1950-55, 1955-60 ve nihayet 1960-65 dönemlerini kapsayacaktır. Iğdır tarihi,1912 yılından günümüze bir bakıma zincirleme ve sanki birbirinden kopuk süreçler halinde seyretmiştir. IĞDIR 1919 isimli kitabımda 1912-1920 yılları arasında Iğdır bölgesinde yaşananları kaleme aldım. Çok geçmeden 1926-32 yılları arasında etkisini tüm …

İNSAN,SANAT,  IĞDIR Tarih 12 Eylül 1940. Yer, Fransa’nın güneyinde küçük bir kasaba. Adı Lascaux (Lasko). 18 yaşındaki Marcel Ravida isimli bir çocuk, köpeğini gezdirirken, köpeği bir çukura düşer. Köpeğini çıkarmaya gücü yetmez. Üç arkadaşından yardım ister. Dört kafadar iş bölümü yaparlar, ip sarkıtarak 15 m derinliğindeki çukura inerler. Köpek bu kadar yüksekten düşmesine rağmen hafif sıyrıklarla kurtulmuştur. Çukura inen iki …

AŞİRET YAPISI VE FEODALİZM Değerli okuyucular! Daha önce aşiretlerin tarihsel gelişimiyle ilgili olarak bir yazı yayınlamış, aşiret ve aşiretçilikle ilgili görüşlerimi kamuoyuyla paylaşmıştım. O yazıyı okuma şansı bulamayan okuyucularım isterlerse yandaki linki tıklayıp bu yazıya ulaşabilirler. (https://hunacademy.com/asiretcilik-ve-toplumsal-gerceklik/) Neden ikinci kez bu konuyu ele almak zorunda kaldığımı ifade etmek istiyorum. Özellikle sol cenahta yer alan bazı parti yöneticileri ve üyeleri, yazılarında ve …

HÜMANİZM, KARL MARKS, NUMAN EFENDİ Değerli okuyucularım! Kısa yazamıyorum. Bu benim bir hastalığım. Tedavisi yok. Benim bu eksikliğimi hoş görüp yazının uzunluğunun vermiş olabileceği sıkkınlığı bir kenara bırakarak, bu önemli yazıyı sonuna kadar okumanızı yürekten tavsiye ederim. Bu yazımda Karl Marks ve Numan Efendi arasında bir bağ kurmaya çalışacağım. Çoğunuz Numan Efendi ismini belki de ilk kez duymuş olacaksınız. Önemi …

ZELİŞ İLE ABBAS (BÖLÜM 2) Değerli okuyucularım! Daha önce söz verdiğim gibi arada bir köşe yazımı çocuklara ve gençlere (6-18 yaş grubu) ayıracağım. Bugün Zeliş ile Abbas’ın İkinci Bölümünü okuyacaksınız. Pek yakında Zeliş ile Abbas, IĞDIR MASALLARI ismiyle kitap olarak yayımlanacaktır. KAHRAMANLARIMIZI HATIRLAYALIM ZELİŞ ABBAS ZELİŞ’İN KEDİSİ BOBİŞ DONDURMA KEYFİ SOKAK DONDURMACISI Sokak dondurmacısı tozlu yolda arabasını iteliyor, gür sesiyle, …

ZELİŞ İLE ABBAS’IN MASALLARI Merhaba ey güzel çocuklar! Sizleri unutmadım. Şimdiye kadar babalarınız, amcalarınız, dayılarınız, halalarınız, teyzeleriniz için yazdım. Bugün sizin için yazacağım. La Fontaine (Fonten) masallarının adını hiç duydunuz mu? Okuduğunuza eminim. İsterseniz biraz La Fontain (la fonten) isimli yazardan bahsedeyim, ondan sonra kendi masallarımıza yani nağıllarımıza geri dönelim. La Fonten masallarını yazan bir Fransız’dı. Gerçek ismi Jean de …

SHAKESPEARE, AHMED-İ HANİ,  GOETHE Değerli okuyucularım! Koronavirüs dünyayı kasıp kavuruyor. Henüz önümüzü göremiyoruz. Sabırlı olmalı ve karantina koşullarına uymalıyız. Dedikodulara ve komplo teorilerine itibar etmeyiniz. Bu gibi durumlarda iki türlü panik oluşur: Birincisi, her şeyden ve her kesten şüphelenme. İkincisi, bir çözüm bulunamayacağına yönelik bir korkuya kapılma. Şuna kesinlikle inanmanızı istiyorum: İnsanlık er geç aşıyı bu yıl içinde bulacaktır. Buna …

IĞDIRLI BİR SAMARİTAN Değerli okuyucularım! Samaritan kelimesi günlük yaşantımızda yer alan bir kelime değildir. Hemen hemen hiç kullanılmaz. Yardımsever anlamına gelir. Tek farkla ki samaritan öyle bir yardımseverdir ki başkasının hayatını kurtarabilmek için kendi hayatını feda etmeye hazırdır. Çocukluk yıllarımda böyle bir samaritan tanıdım: Selçuk Ayrım. Babası Merhum Ferit Amca aslen Pernavut (Gaziler) kökenliydi. Milli kahramanımız Şamil Ayrım’ın ailesindendi. Ferit …