NECDET KARATEPE VE BAHARLI MAHALLESİNİN YAZILMAMIŞ 12 EYLÜL’Ü Değerli Okuyuclar, Bugün 16 Eylül 2026. Dört gün önce, 12 Eylül 1980 askerî darbesinin kırk altıncı yıldönümüydü. Bir kez daha takvimde o günü geride bıraktık. Fakat takvimde geride kalan her şey, insanın içinde de geride kalmıyor. Aradan geçen yıllar, bazı acıları
BİR MAHALLENİN HAFIZASI: MECİT TAŞAN’IN BAHARLI MAHALLESİ Bazı yerler yalnızca sokaklardan, evlerden ve bahçelerden oluşmaz. İnsanlarıyla yaşar; sesleriyle, düğünleriyle, acılarıyla, lakaplarıyla, komşuluklarıyla ve ardında bıraktığı hatıralarla bir kimlik kazanır. Baharlı Mahallesi de Iğdır’ın böyle yerlerinden biridir. Bugün eski evlerin birçoğu yok. O evlerin avlularında oynayan çocukların kimi başka
Değerli Okuyucular, 1787 yılında Roma’da bir kitap yayımlandı: Maurizio Garzoni’nin Kürt Dilinin Grameri ve Sözlüğü. Garzoni, Kurmançça kelimeleri Latin harfleriyle gösteriyor, dilin kurallarını açıklıyor ve onu öğrenmek isteyenlere bir kaynak sunuyordu. Bu eser, Kurmanççanın Latin harfleriyle sistemli biçimde kaydedilmesinin erken ve önemli örneklerinden biriydi. Burada Kürtçenin yazılı tarihinin
Değerli Okuyucular, Bir şehrin tarihi yalnızca resmî kayıtlarda, eski gazetelerde, seçim tutanaklarında ve sararmış fotoğraflarda yaşamaz. Şehirlerin asıl hafızası, sokaklarında iz bırakan insanların hikâyelerinde saklıdır. Bazı insanlar yaşadıkları dönemin yalnızca tanığı olur. Bazıları ise dönemin akışına karışır, çevresindeki insanları etkiler ve yaşadığı şehrin karakterinin oluşmasına katkıda bulunur. Ali Eşref Başaran,
Değerli Okuyucular, İnsan bazen uzun yıllar aynı şehirde yaşar, aynı çevrelerde bulunur; buna rağmen yanı başındaki değerli bir hemşehrisini tanımak için bir tesadüfü beklemek zorunda kalır. Prof. Dr. Hakan Alpay Karasu’yla tanışmam da böyle oldu. Onu ilk gördüğümde, karşımdaki kişinin başarılı bir diş hekimi, bilim insanı ve üniversite yöneticisi
Değerli Okuyucular, Bir zamanlar sınıftaki sınav kâğıdını ağzında tuttuğu kalemle dolduran Iğdırlı Yusuf Akgün, bugün aynı kalemle Türkiye’nin millî muharip uçağı KAAN’ı çiziyor. Çocuk yuvalarından dünya spor sahnelerine, resim atölyelerinden TUSAŞ hangarlarına uzanan bu yol, yalnızca bir başarı hikâyesi değil; insanın kendi kaderine karşı verdiği büyük mücadelenin adıdır.
Değerli Okuyucular, bugünkü yazımda inançları nedeniyle Rusya’nın iç bölgelerinden uzaklaştırılan, Kars’ta köyler kurup toprağa kök salan ve tarihin başka bir döneminde yeniden göç yollarına düşen iki topluluğun hikâyesini dikkatinize sunacağım. Kars’ın eski köylerinde kalın taş duvarlı bir eve, ahşap bir verandaya, artık dönmeyen bir su değirmenine veya
1919 yılı, yalnız Osmanlı Devleti’nin yenilgisinin değil, Doğu Anadolu ve Kafkasya’da sınırların, hafızaların ve komşulukların parçalandığı bir yıldı. Savaş bitmiş görünüyordu; fakat savaşın geride bıraktığı öfke, açlık, göç, intikam ve güvensizlik henüz bitmemişti. Paris Barış Konferansı’nın salonlarında çizilmeye çalışılan haritalar, sahadaki insan gerçeğini anlamakta zorlanıyordu. Ermenistan meselesi,
Değerli Okuyucular, Freud’a göre rüya, bastırılmış arzuların sembolik biçimde görünmesidir. İnsan gündüz söyleyemediğini, kabul edemediğini ya da bastırdığını gece, rüya imgeleriyle yaşar. Rüya bu yüzden doğrudan bir anlatım değil, maskeli bir anlatımdır. Peki toplumlar da rüya görür mü? Elbette toplumlar insanlar gibi uyumaz ve biyolojik anlamda rüya görmez. Fakat
Tarihte her imparatorluğun içten içe çatladığı, eski düzenin kendi ağırlığı altında sarsıldığı önemli yıllar vardır. 1905 yılı, Rus Çarlığı için böyle bir dönemdi. O yıl Rusya hem dışarıda yeniliyor hem de içeride derinden sarsılıyordu. Yüzyıllardır geniş toprakları ordu, bürokrasi, polis ve Çar’a bağlılık fikriyle yöneten imparatorluk, bir anda kendi
İnsanlık tarihi yalnızca savaşların, devletlerin, dinlerin ve medeniyetlerin tarihi değildir. Aynı zamanda insanın kendi yaptığı araçlar karşısında duyduğu hayranlığın, korkunun ve sonunda kurduğu yeni dengenin tarihidir. Taş baltadan matbaaya, buharlı makineden trene, telgraftan internete, yapay zekâdan robotlara kadar her büyük icat, insanın dünyayla kurduğu ilişkiyi değiştirmiştir. Fakat her büyük değişimin
Değerli Okuyucular, 28 Mayıs 2026 günü, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin kuruluş yıldönümüydü. Bundan tam 108 yıl önce, 28 Mayıs 1918’de, Tiflis’te toplanan Azerbaycan Milli Şurası, Güney Kafkasya tarihinin en önemli siyasal belgelerinden biri olan İstiklal Beyannamesi’ni kabul etti ve Azerbaycan’ın bağımsızlığını ilan etti. Bu ilan yalnızca
Değerli Okuyucular, 9 Eylül 1923’te kurulan CHP, Türkiye’nin kuruluş iradesini, çok partili hayata geçiş sancılarını, darbelerle kesintiye uğrayan siyasal hayatı, demokrasi mücadelelerini ve yeniden ayağa kalkma iradesini bünyesinde taşıyan köklü bir siyasal gelenektir. Bu nedenle CHP’de yaşanan her büyük iç çekişme, yalnızca bir genel başkanlık yarışı olarak
Değerli Okuyucular, Bazı ülkelerde siyaset, toplumun ortak aklını büyütmek için yapılır. Bazı ülkelerde ise siyaset, insanın içindeki en zayıf tarafları büyüten bir sahneye dönüşür. Türkiye uzun zamandır bu ikinci sahnenin ağır gölgesi altında yaşıyor. Siyasetin asıl amacı nedir? Toplumsal refahı artırmak, huzuru sağlamak, güvenliği teminat altına almak, adaleti güçlendirmek, insan
Değerli Okuyucular, Bazı meseleler vardır; onları yalnızca güvenlik raporlarıyla, seçim hesaplarıyla ya da bürokratik kavramlarla anlayamazsınız. Çünkü onlar aynı zamanda bir hafıza, bir kırgınlık, bir aidiyet ve birlikte yaşama krizidir. Türkiye’de Kürt meselesi tam da böyle bir meseledir. Türkiye uzun yıllar boyunca Kürt sorununu yalnızca devletin diliyle anlamaya çalıştı.
Değerli Okuyucular, Bazı şehirler bir günde düşmez, bir günde üzerini toz perdesi kaplamaz. Kale kapıları kırılmadan önce hafızası yorulur, surları aşılmadan önce ruhu incinir. Çarşıları açık kalır, fırınlarında ekmek pişer, sokaklarında çocuk sesleri dolaşır. Hayat görünüşte devam eder. Fakat dikkatle bakanlar bilir ki şehir artık eski şehir değildir. Çünkü bazı
Değerli Okuyucular, Iğdır’ın genç ve iddialı araştırmacı yazarlarından Nihat Öner, bir süre önce bana 15 Temmuz 1980 tarihli Milliyet gazetesinde yayımlanan önemli bir kupürü gönderdi. İlk satırlarını okuduğum anda bunun sıradan bir gazete haberi olmadığını anladım. Bu metin, bir dönemin ruh hâlini taşıyan tarihî bir tanıklıktı. Bu nedenle, üzerinde
Değerli Okuyucular, Bugün biri çıkıp da “İslam düşünce tarihinde, hayvanların insanları mahkemeye verdiği bir felsefe metni vardır” dese, birçok kişi buna şaşırır. Oysa bundan yaklaşık bin yıl önce, İhvân-ı Safâ adıyla bilinen gizemli bir düşünce topluluğu, tam da bunu yaptı. “İhvân-ı Safâ” ifadesi, kelime anlamıyla “Saflık Kardeşleri” ya da “Arınmış
Değerli Okuyucular, 24 Şubat 2022 sabahı Rus tankları Ukrayna sınırını geçtiğinde dünya bir an için nefesini tuttu. Avrupa’da uzun yıllardan sonra yeniden büyük bir savaş başlamıştı. Televizyon ekranlarında patlayan füzeler, yanan şehirler ve kilometrelerce uzayan mülteci konvoyları görülüyordu. O günlerde uluslararası yorumcuların çoğu aynı soruyu soruyordu: “Üçüncü Dünya Savaşı
Değerli Okuyucular, Güney Kafkasya’nın 18. yüzyıldan 20. yüzyıla uzanan tarihi, bir coğrafyanın üç ayrı siyasal düzeni arka arkaya yaşamasının hikayesidir. Önce hanedanlık düzeni, sonra imparatorluk bürokrasisi (guberniya), ardından devrim, milliyetçilik ve sınır savaşları. Bu dönüşümün merkezinde Aras havzası ve özellikle Surmalu Uyezdi, yani Iğdır hattı yer alır. 1720’ler
Değerli okuyucular, Bu yazı İran rejimini savunmak için değil, uluslararası siyasette giderek sıradanlaşan çifte standardı ve güç merkezli ahlak anlayışını dikkatinize sunmak amacıyla kaleme alınmıştır. Bugün Amerika Birleşik Devletleri, bütün siyasi, ekonomik ve askerî gücüyle İran’ı fiilen bir ablukaya almış durumdadır. Washington’un Tahran’a yönelttiği talepler iki başlık
