1919 yılı, yalnız Osmanlı Devleti’nin yenilgisinin değil, Doğu Anadolu ve Kafkasya’da sınırların, hafızaların ve komşulukların parçalandığı bir yıldı. Savaş bitmiş görünüyordu; fakat savaşın geride bıraktığı öfke, açlık, göç, intikam ve güvensizlik henüz bitmemişti. Paris Barış Konferansı’nın salonlarında çizilmeye çalışılan haritalar, sahadaki insan gerçeğini anlamakta zorlanıyordu. Ermenistan meselesi,
Değerli Okuyucular, Freud’a göre rüya, bastırılmış arzuların sembolik biçimde görünmesidir. İnsan gündüz söyleyemediğini, kabul edemediğini ya da bastırdığını gece, rüya imgeleriyle yaşar. Rüya bu yüzden doğrudan bir anlatım değil, maskeli bir anlatımdır. Peki toplumlar da rüya görür mü? Elbette toplumlar insanlar gibi uyumaz ve biyolojik anlamda rüya görmez. Fakat
Tarihte her imparatorluğun içten içe çatladığı, eski düzenin kendi ağırlığı altında sarsıldığı önemli yıllar vardır. 1905 yılı, Rus Çarlığı için böyle bir dönemdi. O yıl Rusya hem dışarıda yeniliyor hem de içeride derinden sarsılıyordu. Yüzyıllardır geniş toprakları ordu, bürokrasi, polis ve Çar’a bağlılık fikriyle yöneten imparatorluk, bir anda kendi
İnsanlık tarihi yalnızca savaşların, devletlerin, dinlerin ve medeniyetlerin tarihi değildir. Aynı zamanda insanın kendi yaptığı araçlar karşısında duyduğu hayranlığın, korkunun ve sonunda kurduğu yeni dengenin tarihidir. Taş baltadan matbaaya, buharlı makineden trene, telgraftan internete, yapay zekâdan robotlara kadar her büyük icat, insanın dünyayla kurduğu ilişkiyi değiştirmiştir. Fakat her büyük değişimin
Değerli Okuyucular, 28 Mayıs 2026 günü, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin kuruluş yıldönümüydü. Bundan tam 108 yıl önce, 28 Mayıs 1918’de, Tiflis’te toplanan Azerbaycan Milli Şurası, Güney Kafkasya tarihinin en önemli siyasal belgelerinden biri olan İstiklal Beyannamesi’ni kabul etti ve Azerbaycan’ın bağımsızlığını ilan etti. Bu ilan yalnızca
Değerli Okuyucular, 9 Eylül 1923’te kurulan CHP, Türkiye’nin kuruluş iradesini, çok partili hayata geçiş sancılarını, darbelerle kesintiye uğrayan siyasal hayatı, demokrasi mücadelelerini ve yeniden ayağa kalkma iradesini bünyesinde taşıyan köklü bir siyasal gelenektir. Bu nedenle CHP’de yaşanan her büyük iç çekişme, yalnızca bir genel başkanlık yarışı olarak
Değerli Okuyucular, Bazı ülkelerde siyaset, toplumun ortak aklını büyütmek için yapılır. Bazı ülkelerde ise siyaset, insanın içindeki en zayıf tarafları büyüten bir sahneye dönüşür. Türkiye uzun zamandır bu ikinci sahnenin ağır gölgesi altında yaşıyor. Siyasetin asıl amacı nedir? Toplumsal refahı artırmak, huzuru sağlamak, güvenliği teminat altına almak, adaleti güçlendirmek, insan
Değerli Okuyucular, Bazı meseleler vardır; onları yalnızca güvenlik raporlarıyla, seçim hesaplarıyla ya da bürokratik kavramlarla anlayamazsınız. Çünkü onlar aynı zamanda bir hafıza, bir kırgınlık, bir aidiyet ve birlikte yaşama krizidir. Türkiye’de Kürt meselesi tam da böyle bir meseledir. Türkiye uzun yıllar boyunca Kürt sorununu yalnızca devletin diliyle anlamaya çalıştı.
Değerli Okuyucular, Bazı şehirler bir günde düşmez, bir günde üzerini toz perdesi kaplamaz. Kale kapıları kırılmadan önce hafızası yorulur, surları aşılmadan önce ruhu incinir. Çarşıları açık kalır, fırınlarında ekmek pişer, sokaklarında çocuk sesleri dolaşır. Hayat görünüşte devam eder. Fakat dikkatle bakanlar bilir ki şehir artık eski şehir değildir. Çünkü bazı
Değerli Okuyucular, Iğdır’ın genç ve iddialı araştırmacı yazarlarından Nihat Öner, bir süre önce bana 15 Temmuz 1980 tarihli Milliyet gazetesinde yayımlanan önemli bir kupürü gönderdi. İlk satırlarını okuduğum anda bunun sıradan bir gazete haberi olmadığını anladım. Bu metin, bir dönemin ruh hâlini taşıyan tarihî bir tanıklıktı. Bu nedenle, üzerinde
Değerli Okuyucular, Bugün biri çıkıp da “İslam düşünce tarihinde, hayvanların insanları mahkemeye verdiği bir felsefe metni vardır” dese, birçok kişi buna şaşırır. Oysa bundan yaklaşık bin yıl önce, İhvân-ı Safâ adıyla bilinen gizemli bir düşünce topluluğu, tam da bunu yaptı. “İhvân-ı Safâ” ifadesi, kelime anlamıyla “Saflık Kardeşleri” ya da “Arınmış
Değerli Okuyucular, 24 Şubat 2022 sabahı Rus tankları Ukrayna sınırını geçtiğinde dünya bir an için nefesini tuttu. Avrupa’da uzun yıllardan sonra yeniden büyük bir savaş başlamıştı. Televizyon ekranlarında patlayan füzeler, yanan şehirler ve kilometrelerce uzayan mülteci konvoyları görülüyordu. O günlerde uluslararası yorumcuların çoğu aynı soruyu soruyordu: “Üçüncü Dünya Savaşı
Değerli Okuyucular, Güney Kafkasya’nın 18. yüzyıldan 20. yüzyıla uzanan tarihi, bir coğrafyanın üç ayrı siyasal düzeni arka arkaya yaşamasının hikayesidir. Önce hanedanlık düzeni, sonra imparatorluk bürokrasisi (guberniya), ardından devrim, milliyetçilik ve sınır savaşları. Bu dönüşümün merkezinde Aras havzası ve özellikle Surmalu Uyezdi, yani Iğdır hattı yer alır. 1720’ler
Değerli okuyucular, Bu yazı İran rejimini savunmak için değil, uluslararası siyasette giderek sıradanlaşan çifte standardı ve güç merkezli ahlak anlayışını dikkatinize sunmak amacıyla kaleme alınmıştır. Bugün Amerika Birleşik Devletleri, bütün siyasi, ekonomik ve askerî gücüyle İran’ı fiilen bir ablukaya almış durumdadır. Washington’un Tahran’a yönelttiği talepler iki başlık
Değerli Okuyucular, ABD, birkaç gün önce yaptığı resmî açıklamayla Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun uluslararası bir operasyon kapsamında ele geçirildiğini, kokain ticareti ve organize suç suçlamalarıyla ABD’ye götürüldüğünü ve Amerikan mahkemelerinde yargılanacağını duyurdu. Washington’a göre bu, uyuşturucu trafiğine karşı yürütülen meşru bir hukuk ve güvenlik operasyonuydu. Venezuela
Tarihî roman, 19. yüzyıl Güney Kafkasya'sında Revan'dan Şuşa'ya, Tiflis'ten Korhan'a uzanan 114 yıllık bir ömrün izini sürer. Çatışma ve acıyla anılan bir çağda anlatı; aşk, dostluk ve umut gibi evrensel değerleri öne çıkarır ve Mıhê Kazak'ın Azerbaycanlı, Kürt,
Değerli Okuyucular, (NOT: Bu yazı daha önce yayımlanmıştı, ancak okuyuculardan gelen istek üzerine yeniden yayımlıyorum.) “Hurç” Kürtçe bir kelimedir. “Ayı” anlamına gelir. Söylememe gerek yok, Cemile de bir bayan ismidir. Bu durumda başlığın Türkçe karşılığı “Ayı Cemile”dir. Bu isim ilk anda sizler için çok fazla bir şey ifade etmeyebilir.
Değerli Okuyucular, Okuyacağınız hikâye gerçek bir olaya dayanır. Çocukluğumdan beri birkaç farklı versiyonunu dinlediğim bu trajik hikâyenin hangi versiyonunu esas almam gerektiği konusunda bir tereddüt yaşadım. Şöyle bir durum hayal ediniz: Apartman yönetiminin isteğiyle bir görevli her apartmana girmekte ve ilaçlama yapmaktadır. Ertesi gün komşuların kapısını çalıp bir gün önce
Değerli Okuyucular, Tarihin akışında gelişmeler çoğu zaman gözümüze ani sıçramalar gibi görünür. Büyük icatlar, büyük keşifler ve bir anda ortaya çıkmış gibi duran yeni fikirler… Oysa bu görüntü yanıltıcıdır. İnsanlık tarihinin hemen her alanında ister teknolojide olsun ister bilimde, felsefede ya da toplumsal yapıda, ilerleme aslında sessiz ve kademeli bir
Son günlerde Cizre, tarihinin en anlamlı kültürel buluşmalarından birine ev sahipliği yapıyor. Uluslararası Melayê Cizîrî Sempozyumu, bölgenin dört bir yanından akademisyenleri, araştırmacıları ve entelektüelleri bir araya getirerek büyük şairin mirasını yeniden gündeme taşıdı. Etkinliğin en dikkat çekici yönlerinden biri ise, Kuzey Irak Kürdistan Bölgesi’nin onursal başkanı Mesud Barzanî’nin
Değerli Okuyucular, Son yıllarda Amerika’da dikkat çeken bir gelişme yaşanıyor. Hindistan kökenli göçmenlerin çocukları iş dünyası ve siyasette zirveye tırmanıyorlar. New York Belediye Başkanlığı için yarışan adaylardan biri, Hindistan kökenli Zohran Mamdani. Genç, enerjik ve iddialı bir siyasetçi. Kampanyasında yoksulluk, ulaşım adaleti ve konut krizi gibi konulara odaklanıyor. Duruşu
